Monday, May 23, 2016

LEARNING FROM THE FILIPINO DIASPORA--forhcoming from UST Publishing House

LEARNING FROM
THE FILIPINO DIASPORA:

LESSONS OF RESISTANCE & CRITICAL INTERVENTION

Sunday, May 08, 2016

METAKOMENTARYO & PAGBATI--SA PAGLULUNSAD NG KRITIKA KULTURA #26

Metakomentaryo sa Pagkakataon ng Kolokyum Ukol sa “The Places of E. San Juan, Jr.” 


E. San Juan, Jr.
Polytechnic University of the Philippines


Abstract

In a provisional synthesis of his lifework, E. San Juan, Jr. surveys the issues and aporias that define his critical oeuvre. He warns at the outset against the narcissism of autobiographical acts, or what he calls the selfie mode. In locating himself, San Juan uses instead the historicizing lens. In this metacommentary, San Juan locates his life project between his birth in 1938, which saw the defeat of the Republican forces in Spain and the rise of fascism in Germany and Italy, and the new millennium marked by 9/11 and imperialist terrorism. He begins with the class background of his parents and moves on to discuss his years as an undergraduate at the University of the Philippines-Diliman; his graduate education at Harvard; his collaboration with Tagalog writers; his radicalization as a professor at the University of California-Davis, and at the University of Connecticut, Storrs,  in the midst of the nationalist movements, the Vietnam War, and the Civil Rights era; and his late engagement with the question of racism. San Juan also names the sources of his radical politics as well as the aporias in his thinking, including his oversight of the historical genealogy of local cultures in Philippine vernacular literature, folklore, ecology, and mass media. He ends by reiterating the need to develop the discourse of critique in the hope of re-inscribing the ideal kingdom of the Categorical Imperative into the immanent adventure of humanity in its reflexive history.    


Keywords

critical theory, cultural studies, E. San Juan, Jr., metacommentary, Philippine literature and criticism, race and ethnicity, radicalization


About the Author

Kilalang kritiko at manlilikha sa larangang internasyonal, si E. San Juan, Jr. kamakailan ay fellow ng Harry Ransom Center, University of Texas; at ng W.E.B. Du Bois Institute, Harvard University. Tubong Maynila at lalawigang Rizal, siya ay nag-aral sa Jose Abad Santos High School, Unibersidad ng Pilipinas, at Harvard University. Emeritus professor ng English, Comparative Literature at Ethnic Studies, siya ay nakapagturo sa maraming pamantasan, kabilang na ang University of the Philippines (Diliman), Ateneo de Manila University, Leuven University (Belgium), Tamkang University (Taiwan), University of Trento (Italy), University of Connecticut, Washington State University, Wesleyan University, at ngayon ay Professorial Lecturer sa Polytechnic University of the Philippines. Namuno sa U.P. Writers Club at lumahok sa pagbangon ng makabayang kilusang ibinandila nina Claro Recto at Lorenzo Tanada noong dekada 50–60, si San Juan ay naging katulong ni Amado V. Hernandez (sa Ang Masa) at ni Alejandro G. Abadilla (sa Panitikan) kung saan nailunsad ang modernistang diskurso’t panitikan kaagapay ng rebolusyong kultural sa buong mundo. Kabilang sa mga unang aklat niya ang Maliwalu, 1 Mayo at iba pang tula, Pagbabalikwas, at Kung Ikaw ay Inaapi, na nilagom sa koleksyong Alay sa Paglikha ng Bukang-Liwayway. Sumunod ang Himagsik: Tungo sa Mapagpalayang Kultura, Sapagkat Iniibig Kita, Salud Algabre at iba pang tula, Sutrang Kayumanggi, Bukas Luwalhating Kay Ganda, Ulikba, at Mendiola Masaker. Sa kasalukuyang kalipunan, Kundiman sa Gitna ng Karimlan, matatagpuan ang pinakaunang pagsubok sa tulang neokonseptuwal sa wikang Filipino. Bukod sa From Globalization to National Liberation, inilathala rin ng U.P. Press ang naunang mga libro niya: Carlos Bulosan and the Imagination of the Class Struggle, Toward a People’s Literature, Writing and National Liberation, Allegories of Resistance, at Between Empire and Insurgency: The Philippines in the New Millennium. Inilathala noong 2015 ng De La Salle Publishing House ang kanyang librong Lupang Hinirang, Lupang Tinubuan

Labinlimang minutong kabantugan? Namangha ako nang unang banggitin ni Charlie Samuya Veric na may plano siyang magbuo ng isang forum tungkol sa akin—hindi pa ako patay o naghihingalo, sa pakiwari ko. Sabi nga ni Mark Twain: “The report of my death was an exaggeration.” Bagamat laktaw na ako sa hanggahang tradisyonal—ilan na bang kapanahon ang sumakabilang-buhay na (magugunita sina Pete Daroy at mga kapanahon, kamakailan lamang si Joe Endriga).
Bagamat labis na sa taning, magiliw na pasasalamat ang ipinaaabot ko sa mga katulong sa Kritika Kultura, bukod kay Charlie kina Ma. Luisa “Lulu” Torres-Reyes, Vincenz Serrano, Francis Sollano at iba pang kasama, sa kanilang walang sawang pagtangkilik. At sa lahat ng mga kolega’t kabalikat na gumanap sa pakikibahagi ng kanilang mga kuro-kuro’t hinuha tungkol sa ilang akdang nilagdaan ni “E. San Juan, Jr.” 

Pasakalye
  Sambit ni Heidegger, ang paborito ng mga teologo rito: “Ang tao ay nilikhang-pa-kamatayan,” laging balisa. Nagbibiro ba lamang tayo? Sa pasumalang ito, taglay pa rin natin ang pag-asam na makukumpleto ang ilang proyekto bago sumapit sa ika-walumpung taning. Deo volens, wika nga ng mga paganong Romano, tumitingala sa iba’t ibang musa, bathala o espiritu ng kalikasan. Sino nga ba itong awtor? Di ba patay na ang awtor, ayon kay Roland Barthes? Gayunman, tila nakasalamuha o nakabangga ng mga nagsalita ang aninong may ganoong etiketa o bansag, na kahawig ng pangalan ng santong buminyag sa Mesiyas, o iyong Ebanghelyo ng Bagong Tipan. 
Patakara’t hilig kong umiwas sa anumang okasyong itatampok ang sarili sa makasariling kapakanan, tinaguring “pagbubuhat ng sariling bangko.” Ayaw ko nang modong selfie. O anumang makatatawag-pansin sa “Cogito” na unang nahinuha ni Rene Descartes at naging saligang prinsipyo ng Kaliwanagan (Enlightenment) at siyentipikong rebolusyon sa Kanluran noong Siglo Labing-Walo. Mahirap ipatotohanan na may “Cogito” ngang walang bahid ng walang-malay (unconscious) na siyang sumisira ng anumang afirmasyong maihahapag dito. Huwag nating kaligtaan ang matalas na sumbat ni Walter Benjamin sa kanyang sanaysay tungkol sa suryalismo: “Walang matapang na narkotikong ating sinisipsip kapag tayo’y sawi o malungkot kundi ang ating sarili mismo.” Kailangan ba natin ng opyong kawangki ng relihiyon o mas matindi pa roon? 
Pangalawang babala kung bakit kalabisan o kabaliwan ang pumaksa sa sarili. Payo ni Charles Sanders Peirce, fundador ng pragmatisismo, tungkol sa ego/identidad: Iyon ay “error,” ilusyon, isang kamalian o kawalan, kahungkagan—anong senyas o tanda ang makatutukoy sa kamalayan sa sarili, sa ideolohiyang kaakibat nito? Kumbiksyon ko na ang “sarili” nga ay lunan/lugar ng kawalang-muwang, ignoransya, at pagkakamali. Samakatwid, puwedeng punan at wastuhin ng kapaligiran, ng kasaysayan, ng kolektibong pagsikhay at pagpupunyagi. Sanhi sa klasikong materyalismong minana sa tradisyon, sadyang hindi gaanong nasaliksik ang pormasyon ng subheto, o sabjek-posisyon, sa mga diskurso ko na nito lamang huling dekada nadulutan ng masinop na pagsisiyasat.
I-braket natin ito muna. Kung sakaling nailugar man ang awtor, makatutulong din sa mga susunod na imbestigador o mag-aaral ang pagmapa ng panahong sumaksi sa ebolusyon ng mga akdang natukoy. Payo nina Marx at Engels na ang mga kaisipan ay walang naratibo na hiwalay sa modo ng produksiyon ng lipunan—sa Zeitgeist ng ekonomiyang pampolitika nito. Kaya dapat isakonteksto sa kasaysayan ng taumbayan—“Always historicize!” Ang metodong ito’y dapat ilapat sa anumang ideya o paniniwala, tulad ng sumusunod, bagay na maiging naipunla sa internasyonalismong perspektiba ni Veric.

Bakas ng Paghahanap sa Landas
Sapagkat mahabang istorya iyon, ilang pangyayari’t tauhan lamang ang maiuulat ko rito. Bakit nga ba nakarating dito’t sa iba’t ibang lugar ang marungis na musmos mula sa Blumentritt, Sta. Cruz, Maynila? Di ko lubos maisip na nakaabot ang uhuging paslit sa sangandaang ito. Utang ito sa magkasalabit na takbo ng sirkumstansya at hangarin.
Tila pakikipagsapalaran ba lahat? Malamang. Hindi nasa bituin ang tadhana kundi sa kontradiksiyon ng saloobin at kasaysayan. Kaya dapat ilugar ang mga pangyayari sa tiyak na panahong 1938, na sinaksihan ng pagkagapi ng mga Republikanong puwersa sa Espanya at pagbulas ng rehimeng pasista sa Alemanya at Italya, hanggang sa epoka ng Cold War (1947–1989), sa diktaduryang U.S.-Marcos (1972–1986), at bagong milenyong pinasinayaan ng 9/11 at imperyalistang terorismo hanggang sa ngayon. Pinakamalalang krisis ito ng kapitalismong global sa loob at labas ng neokolonyang sistema sa Pilipinas.
Bago ko malimutan, nais kong banggitin ang unang pagsipat sa mga unang kritika ko ni Soledad Reyes noong 1972 sa isang artikulo sa Philippine Studies, at sa isang interbyu ni Maria Luisa Torres-Reyes sa Diliman Review noong 1987–88, nang aming inihahanda ang nabuking  pagdalaw ni Fredric Jameson dito sa atin—isang interbensiyong sana’y nakapukaw sa mga postkolonyalista’t postmodernistang naligaw sa bayang sawi. Sayang at hindi nakasama sa publikasyon ang puna ni Tomas Talledo sa limitasyon ni Reyes at sa dinamikong saklaw ng mga tula ko noon.
Supling ako ng dalawang gurong graduweyt sa U.P. noong dekada 1930–35. Taga-Montalban, Rizal ang ama kong pesanteng uri ang pinagmulan; samakatwid, kabilang sa gitnang-saray, hindi ilustrado. Sandaling naging kalihim ang ama ko ni "Amang" Rodriguez, kilalang patnugot ng Partido Nasyonalista noong panahon ni Quezon. Kaklase ng mga magulang ko si Loreto Paras-Sulit sa U.P. at unang libro kong nabasa sa aklatan namin ay unang edisyon ng Footnote to Youth ni Jose Garcia Villa. Nang ako’y nasa Jose Abad Santos High School, nakilala ko sina Manuel Viray at Sylvia Camu, tanyag na mga dalubhasa, at nabasa ang mga awtor sa Philippine Collegian at Literary Apprentice—mabisang kakintalang nakaamuki sa landas na tinahak. 

Naanod ng Sigwa sa Diliman
Ilang piling impresyon lang ang mababanggit ko rito. Ang unang guro ko sa Ingles sa U.P. (1954) ay si Dr. Elmer Ordoñez na unang gumabay sa amin sa masusing pagbasa’t pagkilatis sa panitikan. Sumunod sina Franz Arcellana at NVM Gonzalez. Si Franz ang siyang naghikayat sa aking sumulat ng isang rebyu ng Signatures, magasing pinamatnugutan nina Alex Hufana at Rony Diaz. Kamuntik na akong idemanda ni Oscar de Zuniga dahil doon. 
Malaki ang utang-na-loob ko kay Franz, bagamat sa kanya ring tenure nasuspinde ako sa paggamit ng salitang “fuck” sa isang tula ko sa Collegian noong 1956 o 1957. Kumpisal sa akin ni Franz na siya raw ay naging biktima ng administratibong panggigipit. Kasapi sa mga taong kumondena sa pulubing estudyante ay sina Amador Daguio at Ramon Tapales; kalaunan, si Ricaredo Demetillo ang siyang umakusa sa Maoistang awtor sa magasing Solidarity ni F. Sionil Jose.
Dalawang pangyayari ang namumukod sa gunita ko noong estudyante ako. Minsan niyaya kami ni NVM na dumalo sa isang sesyon ng trial ni Estrella Alfon sa Manila City Hall dahil sa kuwentong “Fairy Tale of the City.” Doon ko namalas na kasangkot pala ang panulat sa mga debateng maapoy sa lipunan. Dumanas din kami ng madugong kontrobersya tungkol sa sektaryanismo-versus-sekularismo sa U.P. noon, sa usapin ng Rizal Bill, at nakilahok sa kampanya nina Recto at Tanada noong 1957–58 sa untag ni Mario Alcantara. 
Ang pangalawang pangyayari ay kasangkot sa parangal kay Nick Joaquin na nanalo ng unang premyo ni Stonehill sa kanyang nobelang The Woman Who Had Two Navels. Sa okasyong iyon, una kong nakita si Ka Amado V. Hernandez na masiglang nanumbat kung bakit isinaisantabi ang mga manunulat sa Tagalog at katutubong wika at laging ginagantimpalaan ang mga nagsusulat sa Ingles. Humanga ako kay Ka Amado sa maikling talumpating binigkas niya noon.
Kakatwa na ang kritika kong Subversions of Desire (1987) tungkol kay Nick Joaquin ay binati ng batikos mula sa kaliwa at simangot mula sa kanan—marahil, hihintayin pa ang henerasyong susunod upang mabuksan muli ang usaping ito. Makabuluhan ang pagtunghay ni Ka Efren Abueg sa milyu ng mga estudyante sa Maynila noon, na oryentasyon sa ugat at tunguhin ng dalumat at danas ng mga henerasyon namin.
Nasa Cambridge, Massachusetts na ako nang magkasulatan kami ni Ka Amado noong 1960–65. Naging kontribyutor ako sa kanyang pinamatnugutang Ang Masa. Naisalin ko rin ang ilang tula niya mula sa Isang Dipang Langit, sa munting librong Rice Grains. Noong 1966–67, nagkakilala kami ni Alejandro Abadilla at tumulong ako sa paglalathala ng magasing Panitikan
Noong panahon ding yaon nakausap ko ang maraming peryodista’t manunulat na nag-istambay sa Soler at Florentino Torres, sa Surian, at sa mga kolehiyo sa Azcarraga, Mendiola, Legarda, Morayta, at España. Marahil nakabunggo ko rin si Ka Efren sa tanggapan ng Liwayway kung saan nakilala ko sina Pedro Ricarte at iba pang alagad ng establisimiyentong iyon. Natukoy ko ito sa libro kong Lupang Hinirang, Lupang Tinubuan (2015) mula sa De La Salle University Publishing House na tila naligaw na karugtong nito ang mga aklat kong Ang Sining ng Tula (1971) at Preface to Pilipino Literature (1972).

Tagpuan sa Pagpapaubaya’t Pagpapasiya
Nais kong dumako sa engkuwentro ko sa panulat ni Bulosan na siyang tagapamansag ng orihinal na “pantayong pananaw” (sa pagtaya nina Michael Pante at Leo Angelo Nery). Una kong nabasa ang kuwentong “As Long As the Grass Shall Grow” ngunit mababaw ang dating. Nang ako’y magturo sa University of California sa Davis, nagkaroon ako ng pagkakataong makatagpo ang ilang “oldtimers” sa California; at tuloy nadiskubre ang mga libro ni Bulosan sa Bancroft Library ng UC Berkeley. Muntik nang madamay ang Carlos Bulosan and the Imagination of the Class Struggle na inilabas ng UP Press ilang araw bago ideklara ni Marcos ang “martial law.” Nakatulong ang suporta ni President Salvador Lopez, na ininterbyu ko noong 1987–88 nang ako’y magturo muli sa U.P. at Ateneo.
Masasabing ang pagtuklas at pagpapahalaga sa halimbawa ni Bulosan ng mga Filipino sa Amerika ng pangatlong henerasyon (mga anak ng beterano o bagong-saltang propesyonal) ay utang sa pagsibol ng kilusang makabayan doon noong 1969–1970. Bumugso ito sa gitna ng pakikibakang anti-Vietnam War at civil rights struggles noong dekada 1960, hanggang sa kilusang peminista’t kabataan at mga etnikong grupo noong dekada 1970. Sa kabila ng makatas na pagsubaybay nina Rachel Peterson at Joel Wendland sa alingawngaw ng mga pagsubok ko sa “cultural studies” at analisis ng ideolohiyang rasismo, lingid sa kanilang kaalaman ang pakikilahok ko sa kilusang anti-Marcos noong 1967–1986. Mahusay na nasuyod ito ni Michael Viola. Suwerte, nakasama rito ang masaklaw na komentaryo ni Dr. Kenneth Bauzon sa mga saliksik at pag-aaral ko tungkol sa etnisidad, rasismo, at kapitalismong global.
Sa huling dako ng siglong nakaraan naibuhos ko ang lakas at panahon sa analisis ng problema ng rasismo sa Amerika. Ang paksang ito’y hindi nabigyan ng karampatang pag-aaral at pagdalumat ng mga klasikong Marxista, kaya nito na lamang ilang huling dekada napagtuunan ng pansin ang sitwasyon ng Moro, mga kababaihan, at Lumad sa ating bayan. Kaakibat nito, sumigasig ang imbestigasyon ko sa teorya ng signos/senyal ni Peirce at lohika ng pagtatanong nina Dewey, Bakhtin, Gramsci, Lukacs, atbp. (Pasintabi: ang 1972 edisyon ko ng kritika ni Georg Lukacs, Marxism and Human Liberation, ay isang makasaysayang interbensiyon sa pakikibakang ideolohikal dito noong madugong panahong iyon.) Mababanggit din ang inspirasyon ng mga kasama sa CONTEND at Pingkian na laging aktibo sa usaping panlipunan at pagsulong ng demokrasyang pambansa.
Ang masa lamang ang tunay na bayani sa larangan ng progresibong pagsisikap. Sa huling pagtutuos, o marahil sa unang pagtimbang, ang inisyatiba ng isang indibidwal ay walang saysay kung hindi katugma o nakaangkop sa panahon at lugar na kanyang ginagalawan. Sa ibang salita, ang anumang katha o akda ninuman ay hindi produkto ng personal na pagpapasiya lamang kundi, sa malaking bahagdan, bunga ng mga sirkumstansyang humubog sa kapasiyahan ng indibidwal at nagbigay-kaganapan dito. Walang bisa ang indibidwal kung hindi nakatutok sa pagsalikop ng tiyak na panahon at lugar. 
Gayunpaman, dapat idiin na ang bisa ng indibidwal ay katumbas ng totalidad ng relasyong panlipunan, alinsunod sa balangkas ng “combined and uneven development.” Ang pasumala ay kabilang mukha ng katiyakan. Kamangmangan at kamalian nga ang laman ng sarili kung di umaayon sa riyalidad. Maidadagdag pa na ang daloy ng mga pangyayari ay hindi diretso o linyado kundi maligoy at liko-liko, kaya kailangan ng diyalektikong pagkilates at pagtaya upang matanto’t masakyan ang trajektori ng kasaysayan sa ating buhay at ng kapwa.

Singularidad ng Pananagutan
Uminog ang daigdig, sinabi mo. Saan nagmula? Nasaan tayo ngayon? Saan tayo patutungo? Ano ang alam natin? Ano ang pinapangarap natin? Paano mag-iisip? Paano kikilos? Anong uri ng pamumuhay ang dapat ugitan at isakatuparan?
Walang pasubali, utang ko ang anumang ambag sa arkibo ng kaalamang progresibo sa kilusan ng sambayanan (laban sa diktaduryang Marcos at rehimeng humalili), sa ilang piling miyembro ng KM at SDK na nagpunla ng binhing Marxista sa U.S. na nagsilbing batayan ng anti-martial law koalisyon, KDP, Ugnayan at iba pang samahan sa Estados Unidos. Malaki rin ang tulong pang-edukasyon ng mga sinulat nina Claro Recto, Lorenzo Tanada, Renato Constantino, Amado Hernandez, Teodoro Agoncillo, Jose Diokno, Jose Maria Sison, Maria Lorena Barros, at lalo na ang mga aktibistang naghandog ng kanilang buhay sa ikatatagumpay ng katarungang sosyal, pambansang demokrasya, at awtentikong kasarinlan.
At utang naman ito sa paglago’t pagtindi ng feministang kilusan kaagapay ng anti-rasistang mobilisasyon ng mga Amerikano-Afrikanong rebolusyonaryo, ng mga Chicano’t Katutubong Amerikano, pati na rin ang impluwensiya ng rebolusyon sa Cuba, Algeria, Vietnam, Mozambique at, natural, sa Great Proletarian Cultural Revolution sa Tsina. Samakatwid, nagtataglay ng halaga ang anumang gawain o likhain kung ito’y ilulugar sa larangan ng pagtatagisan ng mga uri sa lipunan, ng kontradiksyon ng taumbayan (manggagawa, magbubukid) at hegemonya ng imperyalismo’t oligarkong kasabwat nito. At may tiyak na panahon at takdang hangganan ang pagsulong ng mga kontradiksyong lumulukob sa karanasan ng bawat tao sa lipunan.
Sa partikular, ang halaga ng anumang kaisipan o praktika ay nakasalalay sa masalimuot na lugar ng kasaysayan. Nakasalig ito lalo na sa kasaysayan ng ating pakikibaka tungo sa tunay na kasarinlan at pambansang demokrasya mula pa noong rebolusyong 1896 hanggang sa rebelyon ng Bangsamoro laban sa teroristang lakas ng Estados Unidos at mga kapitalismong global na patuloy na naghahari sa neokolonyang bansa. Sosyalismo o barbarismo—alin ang mananaig?
Kalkulahin natin ang burador ng pangarap at naisakatuparan. Dahil sa malaking panahong iniukol sa kilusan laban sa diktaduryang Marcos at sa paglaban sa rasismong salot na sumasagwil sa pansarariling determinasyon ng mga Filipino sa U.S., hindi ko naibuhos ang sapat na lakas sa pagsusuri’t pagsisiyasat ng kulturang katutubo, lalo na ang kritika sa panitikang Pilipino. Hindi rin nabigyan ng karampatang pansin ang poklor o katutubong ekspresyon ng mga Lumad, Moro, atbp; ang isyu ng kapaligiran, ang papel ng midyang pangmadla (pelikula, dula, musika), atbp. 
Dahil sa pagkalubog ko sa literaturang Ingles at sa oryentasyong New Criticism at saliksik-tradisyonal na sinipsip sa mga guro sa UP English Dept at Harvard University, superpisyal ang interes ko noon sa panitikang vernacular, sa komiks o pelikulang tatak lokal. Kumpara sa Ingles at Kastila, ang panitikang Tagalog, Hiligaynon, Cebuano, atbp. ay maituturing na bahagi ng kulturang popular. Ang Liwayway at mga kamag-anak nito ay organo ng diskursong kultural popular, bago pa ang megmall at penomenang sinipat ni Roland Tolentino, na siyang pinaka-avantgarde na manunuri ngayon sa buong bansa. Nabanggit ko nga na noon lamang magkasulatan kami ni Ka Amado noong 1960-65 sumigla ang nasa kong ibaling ang panahon at lakas sa pag-aaral ng literatura't kulturang nakasulat sa Filipino. Malaki ang tulong sa akin noon nina Rogelio Mangahas, Ben Medina Jr,, Alejandro Abadilla, at Delfin Manlapaz sa hilig na ito.
Pundamental ang pagtaya ni Roland na pinakamahalaga ang world-view o  paradigm na panukat sa anumang pag-aaral ng kultura. Ito ang turo ng "cultural studies" nina Raymond Williams at ni Stuart Hall sa UK na kapwa umamin ng mga ideyang hinango mula kay Antonio Gramsci. Nabatid ito ni Roland hindi sa pagpasok sa Bowling Green State University, sentro ng pagsusuri sa "popular culture" sa Estados Unidos, kundi sa paglagom ng kanyang mayamang karanasan bilang aktibista simula dekada 1980-1990 hanggang sa ngayon. Sa Bowling Green ko na lang siya nakatagpo, hindi ko na maalala ang pagkakataon sa Diliman na nabanggit niya. Ngunit hindi multo ako noong magkasama kaming dumalaw minsan kay Sanora Babb, matalik na kaibigan ni Carlos Bulosan, nang nag-aaral na si Roland sa University of Southern California sa Los Angeles. At hindi rin multo sa maraming pagkakataong makasali ako sa mga forum at lektura sa U.P. nitong dalawang dekada (1990-2010) kung saan si Roland ay mabisang gabay ng mga estudyante sa UP bilang Dekano ng College of Mass Communications.  Tanggap na sopistikado na ang diskursong kultural popular sa akademya, ngunit (sa palagay ko) mahina pa't pasapyaw ang dating nito sa mass media sa TV, radyo, at peryodiko. At bagamat malaki na rin ang transpormasyon sa indy pelikula, kailangan pang kumita ng prestihiyo sina Brillante Mendoza, Lav Diaz, at iba pang direktor sa Europa upang mabigyan ng panibagong pagtingin sa atin. Sintomas ito ng maselang sitwasyon ng kritiko ng araling kultural, popular man o elitista, na hindi maibubukod sa dekadensiya ng naghaharing uri't dayuhang puwersa, laluna ang Estados Unidos at Europa, sa pagkontrol sa ekonomya't negosyong OFW ng bansa. Sintomas din kaya ito ng pagkabulok ng hegemonya nila? Hinihintay ng mobilisadong madla ang opinyon nina Roland at mga mataray na kapanalig na espesyalista sa diskursong kultura popular.
Nais kong ihandog ang nalalabing taon ko sa pagsisiyasat sa mga usaping ito kaugnay ng krisis ng globalisasyon. Kabilang na rito ang kalipunan ng mga bagong sanaysay ko sa nabanggit kong Lupang Hinirang, Lupang Tinubuan. Meron akong inihahandang pag-aaral sa klasikong nobela nina Faustino Aguilar, Lope K. Santos, Valeriano Hernandez Peña, Lazaro Francisco, Iñigo Ed. Regalado, hanggang kina Genoveva Edroza Matute't Liwayway Arceo. Nais ko rin sanang maipagpatuloy ang palitang-kuro namin ng nasirang Alex Remollino tungkol sa tula ko hinggil sa sitwasyon ni Rebelyn Pitao (kalakip sa koleksiyon kong Sutrang Kayumanggi) na sinensor ng Bulatlat nang paslangin ng pasistang Estado ang anak ni Kumander Parago circa 2010.

Pandayin ang Sandata ng Kaluluwa
Patuloy na nagbabago ang mundo, nag-iiba ang kapaligiran at kalakaran. Hindi mapipigil ito. Pinuputol at pinapatid ang repetisyon ng karaniwang araw sa paulit-ulit na krisis ng kapitalismong orden. Ikinukubli ng repetisyon sa araw-araw ang naratibo ng kasaysayang sinidlan ng pangarap, hinubog ng panaginip, at pinatingkad ng pag-aasam. Katungkulan nating palayain iyon, ang mga pagnanasang ibinaon, mga tinig na binusalan, sa mapagpasiya’t mapagligtas ng Ngayon na nagbubuklod ng Katotohanan at Kabutihan. 
Ngayon ang pagtutuos, Ngayon ang pagsasakatuparan at kaganapan. Responsibilidad ito ng panaginip upang pukawin at mobilisahin ang diwang sinikil ng mga panginoong dayuhan at kakutsabang lokal. Ang lugar dito at sa abrod ng OFW ay larangan ng paglutas sa mga kontradisiyong salaghati sa ating buhay bilang bansang iniluluwal pa lamang. Kung hindi ngayon, kailan pa?

Mensaheng Ipinalaot sa Kawalan
Sinabi mo, nadinig ko. Sa pangwakas, nais kong sipiin ang makahulugang obserbasyon ni Benjamin tungkol sa temang naturol dito, ang halaga ng personal na pagsisikap laban sa batas ng tadhana o hatol ng kapalaran. Puna ni Benjamin: Ang anumang obrang kultural ay sabayang dokumento ng barbarismo’t dokumento ng sibilisasyon. Nawa’y magsilbing kasangkapan ito tungo sa bagong uri ng kabihasnan at hindi kagamitan upang mapanitili ang barbarismong nais nating supilin at wakasan. Sa okasyon ng bagong edisyong ito ng Kritika Kultura, muli nating ilunsad at pag-ibayuhin ang diskurso’t pagtatanong upang makapiling ang katotohanan sa nasugpong birtud ng sangkatauhan.
Maraming salamat sa lahat ng kolaboreytor at partisano sa itinaguyod na proyektong sinalihan nating lahat. Partikular na kilalanin ko rito ang tulong at payo ni Delia Aguilar, na kadalasa’y nagwasto’t nagpayaman sa mga ideyang nailahad dito. Sana’y magkatagpo muli tayo dito o sa kabilang pampang ng ilog. Mabuhay ang sakripisyo’t pakikipagsapalaran ng masang naghihimagsik! Ipagpatuloy ang laban!

 7 Marso 2015, Ateneo de Manila University, Quezon City-- 
22 Disyembre 2015, Storrs, CT; 19 Pebrero 2016, Washington DC, USA 


MALIGAYANG PAGBATI  mula sa “sikmura ng halimaw”
[Sa okasyon ng paglunsad ng Kritika Kultura 26, 4/25/2016]

—E. San Juan, Jr.



Masilakbong pagbati sa lahat ng staff ng KK, kabilang sina Charlie Veric, Francis Sollano, Vinz Serrano, Lulu Torres-Reyes at marami pang kabalikat, sa pagkakataong naidaos sa pagpupulong ng ilang iskolar at manunulat sa symposium tungkol sa mga lugar ng awtor na may mapahiwatig na pangalan.

Isang munting paunawa. Ang lugar ni “E. San Juan” ay hindi pag-aari o angkin ng isang taong may ganoong pangalan. Ang regulasyon ng pagpapangalan sa partikular na indibidwal ay ipinasok sa Imperyong Romano dahil sa batas ng pagbubuwis at pagkontrol sa masa. Sa Bibliya, maraming Maria o John na ipinaghihiwalay lamang sa pagkabit ng kung saan sila unang kinilala—Hesus ng Nazareth, ang Samaritano, atbp. Ganoon din sina Zeno ng Elea o William ng Ockham. Kaugnay iyon ng ekonomyang pampulitikang umiiral noon. Tumawid tayo mula sa necesidad ng imperyong mapang-uri.

Gumawi tayo sa ibang dalampasigan. Ang paksain dito ay sari-saring pook o lunan ng mga ideya’t hiwatig sa gitna ng engkuwentro ng mga komunidad ng mga nag-uusap sa iba’t ibang lupalop, sa iba’t ibang panahon. Isang kolokyum o pagpapalitan/forum ang lugar natin. Walang pag-aangkin o pag-aari ng kaisipan, at iyon naman ay inilagom mula sa buhay ng ibat  ibang wika at kultura ng samutsaring komunidad sa daigdig ng penomenang isinalin sa isip, dalumat, budhi, kamalayan—ang “noosphere” ni Padre Teilhard de Chardin.

Sa isang balik-tanaw, napulot lamang ang “Epifanio” sa kalendaryo, at ang pamilyang “San Juan” ay hiram din naman sa Talaan ng Buwis sa Espanya, kung saan pinagbasehan ang pagbibinyag sa mga Indyo noong panahon ng kolonyalismong nagdaan. Gayunpaman, nawa’y di maging “tinig sa kagubatan,” a “voice in the wilderness” ang isyu ng KK. Marahil, wala namang Salomeng magdedemanda ng ulo ng taga-binyag. Baka ang nangyaring “bomb threat” ay senyas ng sukdulang darating?

Di na dapat ulitin na ang pagsisikap ng KK ay napakahalaga sa pag-unlad at paglawak ng ating kultura, ng ating sining at panitikan, na ngayo’y nakadawit sa daloy ng globalisasyon. Kaugnay ang pagsisikap na ito sa hominization ng  “noosphere” ni Padre de Chardin patungong Omega. Isang makabuluhang pagsisikap sapagkat—buksan na lang ang FACEBOOK at iba pang Website sa inyong I-pad o I-phone— nakalambong pa rin ang hegemonya ng Kanluraning kabihasnan, ang “consumerist lifetyle” na dominante sa globalizasyong nagaganap. Para sa mga kaibigan dito, siguro, Filipinization ng Internet ang kanilang maipangangakatwiran at hindi pag-gagad o imitasyon sa banyaga.

Naipaliwanag na nina Rizal, Fanon, Che Guevarra, Aime Cesaire, Cabral, atbp. na ang intelektuwal ng kilusang mapagpalaya sa sinakop na bansa ay kabilang sa mapagpasiyang hanay ng mobilisadong taumbayan, Mabisa  ang mga guro’t estudyante—mga “iskolar ng bayan"— sa mapagpalayang kampanya ng bayang Pilipino sa harap ng malubhang krisis ng imperyalismo sa panahon ng “global war on terrorism.” Mungkahi kong subukan natin ang ganitong punto-de-bista para sa ating komunidad imbes na iyong galing sa World-Bank IMF, MLA, UN, o anupamang grupong internasyonal.

Salungat sa cliche, huwag akalaing nasa-ivory tower tayo—walang sulok na hindi kasangkot o kaugnay sa tunggalian ng ideolohiya, ng praktika ng paniniwala, ugali, damdamin, pangarap, sa ating neokolonya. {Natural, kung kayong nahihimbing at nananaginip, wala kayong pakialam sa ganitong palagay, at patuloy kayong humimlay.}

Laging mapangahas at mapanlikha, kayo’y mga bayani, “unaknowledged legislators,” sa lumang taguri.  Nawa’y maipagpatuloy ang ulirang praktika ng KK sa paglinang ng katutubong kultura—aksyon sa paraan ng interpretasyon—na siyang ambag natin sa kumpleksipikasyon ng Omega ni de Chardin, o iyong singularidad/hacceitas ni Duns Scotus, na kailangang sangkap sa paghinog ng unibersalisyong adhikain ng santinakpan! Samakatwid, bukod sa isip, kasangkot ang pagnanais, paghahangad, mithiin ng bawat isa sa loob at labas ng komunidad.

Mabuhay ang pamumukadkad ng isanlibong bulaklak!  Mabuhay kayong lahat na dumalo sa makasaysayang interbensyong ipinagdiriwang ngayon ng KK sa pagtangkilik ng Ateneo de Manila University!



—Sonny San Juan
Cathedral Heights,
Washington DC, 8 Abril 2016




Tuesday, April 05, 2016

FROM THE 'BELLY OF THE BEAST': Interview with Bill Fletcher on the Current Situation, April 2016, Washington DC


A DISPATCH FROM THE ‘BELLY OF THE BEAST’:  U.S.-based scholar
E. San Juan, Jr. interviews Bill Fletcher Jr., African-American public intellectual




As the 2016 electoral game here ratchets up to nasty polemics, the US media has mainly focused on the carnival atmosphere of the Republican Party candidates. The Democratic Party in-fighting is just beginning to boil over. Meanwhile, the Obama regime continues its drone warfare in Somalia, Yemen, Afghanistan, Pakistan, and elsewhere. The refugee crisis in Europe reverberates only as some horrible Muslim terrorist threat, made more imminent  by the carnage in Paris and Brussels.  Except for Cuba which Obama visited recently, and the ongoing Syrian turmoil, other peripheries of the Empire have been overshadowed or forgotten. 
The Philippines may be one of those, despite media snippets of election shenanigans. The only former Asian colony of the US, the Philippines is synonymous only with Paquiao the Boxer, Miss Universe, or some terrifying volcano or typhoon such as Yolanda/Haiyan. And despite nearly three million Pinays and Pinoys in the US, potential votes for the coming May elections—now the largest Asian-American migrant group from one Asian country (the Chinese come from all over the world, not just China), Filipinos tend to trail other Asian in their civic interventions, unless wealthy Filipino doctors or businessmen trumpet their tithe to local candidates. We are really neglible, though many persist in claiming to be 200% American.

During the years of the brutal Marcos dictatorship (1972-1986), Filipinos were mobilized to join political rallies. Younger Filipino Americans were radicalized by the last upheavals of the anti-Vietnam War and Central America Solildarity movements. But with the neoconservative resurgence in the eighties up to the 9/11 disasters. Filipinos returned to the deeply ingrained colonial mentality acquired in over a half-century “miseducation,” called by genteel academics as “American tutelage.” The result: endemic underdevelopment, flagrant inequality between 75% of over 100 million Filipino peasants and workers, chronic corruption, and the ruling oligarchy’s inveterate subservience to Washington dating back to the Cold War. 

The Philippines is by consensus an operational U.S. neocolony. While US military bases were  removed by strong nationalist protest in 1992, several hundred US Special Forces remain in the islands owing to mendacious executive agreements. The local military and police remains dependent on US aid and supervision, as well as foreign policy toward US enemies (China, North Korea, Russia). Peace talks between the government and the communist-led insurgency have been stalemated (the US classified the communist New People’s Army as “terrorists”) while the various Muslim guerilla forces (often stigmatized as “Abu Sayyaf” bandits by the foreign press) are paralyzed by reformist schemes offered by the US-supported elite. 

About 4-5 thousand Filipinos leave the country every day.  Subsisting on less than $2 a day, the majority are victimized by rapacious para-military groups and warlord gangs protecting multinational companies which plunder the land for minerals, lumber, and other resources. Local compradors and semifeudal landlords act as accomplices. The March 30 bloody dispersal of thousands of peaceful demonstrators in the starved rural corner of Kidapawan, southern Philippines by governemt troops follow a familiar pattern of violent repression dating back to the US campaign against the Huk peasant rebellion in the fifties up to the Mendiola massacre of unarmed farmers by the Corazon Aquino regime in 1987 and by Benigno Aquino’s kin in the Hacienda Luisita murders in 2014. 

Perennially judged criminal by Amnesty International and international agencies, the US-backed oligarchy in the Philippines enjoys impunity. They live luxuriously amid ongoing incidents of torture, detention and killing of citizens demanding employment, food relief in times of disaster, lack of decent housing, medical care, etc. Hundreds of political prisoners languish in jail. Politicians habitually raid the public treasury, earning the rubric of “bureaucrat-capitalists. The courts are inutile, chiefly serving the rich families of landlords and compradors. No single officlal of the Marcos dictatorship has been tried and punished for ruthless human-rights violations; impunity applies to his equally vicious successors. This culture of impunity has been exacerbated by the absolute dependence on human-labor export that earns billions of dollars to keep the economy afloat. Currency remittances from abroad intensify mindless consumerism and a proud slavishness to foreign lifestyles and mentalities. No wonder over 11 million Filipinos have desperately fled to find work abroad, escape the murderous status quo, and disavow the accursed land of their birth.

Here in Washington DC, where political lobbies and embassies dominate, most Filipinos we meet in public spaces work as caregivers, domestic help, and professionals in the service industries (nurses, clerks, etc.). We met Pinays enjoying special visas to take care of diplomatic families. Local issues such as tenants’ rights, unemployment, voter registration imbroglios, drugs and police abuse function as symptoms of the historically rooted racial conflict hiding permanent class warfare. The legacy of the sixies survive in the militancy of BlackLivesMatter. Note that DC is less than an hour away from the still smoking Baltimore battleground. The prison-industrial complex and mass incarceration policy still regulate state mechanisms geared to control organized rebellion. 

Discontent seethes everywhere, visible in urban riots and demonstrations against police abuse. Inequality and blasted dreams of success drive most ordinary people to the arms of neofascist calls for white-supremacist authoritarianism, hence the populist appeal of Trump and Cruz. Bernie Sanders has offered American voters an alternative to the Wall Street darling Hillary Clinton. But the Establishment machinery of both parties amid social decadence maintains hegemonic control—unless the phenomenal voter approval for Sanders’ program betokens a glimmer of hope for radical systemic change. No one listens to Noam Chomsky or Edward Snowden; film clips of OccupyWallStreet only exude nostalgic aura.

What do we make of this conjuncture of events? Perhaps a comment from an experienced observer of the US political scene can clarify some of the hidden sociopolitical trends behind the largely pro-corporate bias of the mass media. Having moved to DC recently, we were fortunate in encountering our old friend from Boston, Bill Fletcher Jr. In the seventies we were involved in diverse civil rights and anti-imperialist struggles. We collaborated in educational campaigns around the resistance to the Marcos dictatorship, in support of the free labor union movement in the Phiippines. He recently conducted an interview of Jose Maria Sison regarding the peace-talks of the National Democratic Front and the Arroyo administration (see Alternet Website for 22 January 2012; www.alternet.org).

Fletcher has been a well-honed activist since his youth. Upon graduating from college, he worked as a welder in a shipyard and thus became involed in the labor movement.  Over the years he has been active in workplace and community struggles as well as electoral campaigns.  He was senior staffperson in the national AFL-CIO, after which he became the president of TransAfrican Forum. He is also an editorial board member of BlackCommentator.com. He is co-author (with Peter Agard) of The Indispensable Ally: Black Workers and the Formation of the Congress of Industrial Organizations, 1934-1941; and (with Fernando Gapasin) of Solidarity Divided: The crisis in organized labor and a new path toward social justice. His recent book is They’re Bankrupting Us—and Twenty other myths  about unions. This interview took place in DC on April 3-5, 2016.



 ESJ:  As one of the few progressive public intellectuals who have commented on US foreign policies in your blogs and lectures, what do you think is the prospect of  any change in Washington’s policy toward the Philippines? 

BF:   I do not anticipate any changes in the near future in the absence of a movement on the ground in the USA that pushes the US on foreign policy generally and the US/Philippines relationship in particular.  Frankly, the relationship is very comfortable for the USA and the ruling circles see no reason to change this.  The guerrilla war, led by the New People's Army, seems to be stalemated and the government of the Philippines seems to be able to get away with tolerating (and promoting) human rights abuses against the popular movements.  The USA media gives precious little attention to the democratic struggle in the Philippines.  Therefore, in order for a change to take place, there needs to be a broad movement built in the USA that is analogous to those built against US policy towards Central America and the US relationship towards apartheid South Africa.

ESJ:.  If it is a continuation of the old neocolonizing treatment, is there a prospect of change if Hillary Clinton succeeds Obama? 

BF:   There is very little incentive for Clinton to change policies.  If the Republicans get in, we should expect a further militarization of the conflict.  What may be especially dangerous, whether it is Clinton--should she receive the nomination--or any Republican,  is the possibility that they might provoke a military confrontation with China, using as a pretext, the territorial disputes between China and the Philippines.

ESJ.  What is your sense of the US public’s understanding of foreign policy with regard to  the Philippines in confrontation with China and other powers in the Asian region? 

BF:  The US public has very little sense of the Philippines or, for that matter, foreign policy.  Most foreign policy discussions in the USA focus on matters of Islamic terrorism or, periodically, the antics of the Democratic People's Republic of Korea [North Korea].  The US public neither understands the struggle for democracy in the Philippines nor the dispute with China.

ESJ:   Do you foresee any change in the US public’s consciousness of the US imperial war on terror in the near future? 

BF:   Fear is a driving force in the USA and the fear of terrorism obscures so much of what is really at stake in matters of foreign policy.  In the recent nuclear conference held in the USA, for instance, much attention was focused on the possibility of terrorist groups getting nuclear materials and/or nuclear weapons.  The bulk of the US public does not see the "war against terror" as an imperial adventure, irrespective of whether they support or oppose the war against terror.  After 11 September 2001, the entire debate around US foreign policy shifted.

ESJ:  Given the debate on tightening the borders, what is your opinion on the possible changes in immigration policy toward Filipinos and other Asians?  

BF:  Part of the answer depends on who wins the election and the balance in Congress.  But, in general, Filipino migrants are not perceived as a threat in the same way that Latinos have been demonized as a threat.  Part of this is the result of the nature of the occupations that Filipino migrants tend to occupy.  Yet, there is job competition, so no group of immigrants is exempt from ultimate demonization.  Ask Arabs.  Before 11 September 2001, many of them felt quite secure whether they were born in the USA or migrated here.

ESJ:  Do you see any effect of Bernie Sanders’ challenge to the Democratic Party Establishment?  and of Trump’s disregard for the old Republican elite?  

BF:   We are in the midst of a complicated systemic crisis, at least at the political level.  There has been growing anger with the dysfunctionality of the system.  The challenges led by Sanders are exciting and progressive, though there is a tendency for Sanders to limit his narrative to matters of economics.  Increasingly he is speaking out on matters of foreign policy but he needs to be pushed.  The support for Trump and Cruz, however, comes from a combination of factors that include frustration, but also the declining living standard for many white Americans and their refusal to accept that the cause of this decline is not the result of Jews, immigrants, Blacks, women, etc., but that the problem resides with capitalism and the manner in which it is working.  To put it another way, white America looks at the crisis of US capitalism through the prism of racial lenses.  To paraphrase a slogan from the 1992 Presidential campaign, white America does not quite get that 'it is the system...stupid...'  rather than any of the myriad scapegoats.

ESJ:.  Finally, what is your diagnosis of the crisis of the US empire in the next decades? Would Black Lives Matter movement coalesce into a larger mass movement that can challenge the corporate hegemony in the next five to ten years?  

BF:   To borrow from the late Dr. Manning Marable, we need a movement for a '3rd Reconstruction.' The first was 1965-1977.  The second, metaphorically, was during the 1960s.  We need a 3rd which really moves to expand democracy, take on racial and gender privilege, address the environmental crisis, and alter US foreign policy.  I do not think that this means that socialism is on the immediate agenda, though it is clear that socialism has risen in the polls recently.  The '3rd Reconstruction' is a metaphoric way of referencing a popular-democratic movement that actually fights for power and introduces major structural reforms.  Movements such as the movement for Black Lives, the immigrant rights movement, Occupy, etc., can all play a major role in the configuration of such a movement.  Yet, to build such a popular-democratic bloc, there will need to be a "political instrument,” to quote Marta Harnecker, that is an organizational formation on the Left that helps to bring such a bloc into existence.  It will not happen on its own and it will not happen as simply a spontaneous reaction to increasing authoritarianism and right-wing populism.  It must be consciously advanced.  And, by the way, we are running out of time.#
___________________________


E. San Juan was recently a fellow of the W.E.B. Du Bois Institute, Harvard University; emeritus professor of English, Comparative Literature and Ethnic Studies at Washington State University and Bowling Green State University; and professorial lecturer at Polytechnic University of the Philippines. Among his recent books are US Imperialism and Revolution in the Philippines (Palgrave), In the Wake of Terror (Lexington) and Between Empire and Insurgency (University of the Philippines Press.

Wednesday, March 23, 2016


DULA:  Ganoon kami noon, paano kayo ngayon? Ganyan kami bukas….

[Puwedeng isang Akto, marahil 3 Tagpo, walang kontrabida o wakas]



Ano ba ang dinaramdam mo?

Masakit.

Ano ang iniisip mo?

Halikan

Ano ang inaasahan mo?

Makaraos


Paano tayo magtataglay ng malaya't nagsasariling pagkatao?

Nilooban ng taga-labas, kaya kailangang magpasiya

kung hindi ngayon, kailan pa?






Thursday, February 11, 2016

NAGPAPASYAL LAMANG ANG MAKATA

NAGPAPASYAL LAMANG ANG  PILOSOPONG MAKATA SA KANYANG BALWARTE 
ni E. SAN JUAN, Jr.




Damdam ko'y banayad at walang pangamba habang tumatawid
sa lansangang patungo sa hulugan ng koreo
sa tabi ng palengke sa Krus-na-Ligaw, Quezon City.

Payapa, maalwan.  Matimpi't
matimbang ang tikas, maingat. Dahan-dahan ang pagtunton.
Nasulyapan ang mga paskil ng pelikula, mga kandidato sa darating na halalan at grapiti sa maruming pader....

Hinagod ang kapaligiran, Internet Cafe, tindahan, nag-aalok ng kakanin,
tuhog-tuhog, talyer ng eksperto sa tatoo, hain din ang hilot, himas,
nakatatakam na tukso.  Nakalalaway ang amoy ng inihaw,
barbeque raw ng baboy, manok, aso? Singaw ng piniritong bawang, sibuyas, kamatis, konting bagoong....

Napansin kong may mukhang nakangiti sa salamin sa barberyang naraanan, nakangiti sa larawan ng Birhen.  Walang pagsisisi sa pag-iisang ito. Walang pagtitimpi o pagtitika?
Ulila ma'y walang atubili, alinlangan, tiwala sa bawat hakbang.
Sinong maiingit o manghihinayang?

Ulila ma'y nakasandig pa rin
sa matatag na talampakan. Tumawid sa nagsangang landas, lusot sa balag at barb-wire na bakod. Napansin ang palumpon ng bulaklak--rosas, kalachuchi sampagita, nilingon pa ang nawasak na matinik na tarangkahan....

Nakatuwad na ang araw nang lumiko sa matuwid na daan
at sumapit sa palikuran. Hindi na mapigil.  Ay naku!

Isang pilay at duling na babae ang sumilip mula sa taksing humagibis. Lunes ba ngayon o Linggo pa?
Tanda ko pa, napuwing ako, nakapandong na itim
ang babaeng iyon. Isang karaniwang pangyayari. Tanda ko
kahit walang bakas sa gunita, bakas ng paang lumisan
mula sa butas ng sepulkro kung kailan pa iyon.
                                   



Sunday, January 31, 2016

WILLIAM JAMES ATTACKS U.S. IMPERIALISM IN 1899

The Philippine Tangle
by William James 
 
Boston Evening Transcript
(March 1, 1899) 
 
An observer who should judge solely by the sort of evidence which the newspapers present might easily suppose
that the American people felt little concern about the perfor
mances of our Government in the Philippine Islands, and
were practically indifferent to their moral aspects. The cann
on of our gunboats at Manila and the ratification of the
treaty have sent even the most vehement anti-imperialist journals temporarily to cover, and the bugbear of
copperheadism has reduced the freest tongues for a while to
silence. The excitement of battle, this time as always,
has produced its cowing and disorganizing effect upon the opposition.
But since then, Executive and
all, we have been swept away by the
overmastering flood. And now what it has
swept us into is an adventure that in sober seriousness
and definite English speech must be described as literally
piratical. Our treatment of the Aguinaldo movement at Manila and at Iloilo is piracy positive and absolute, and the
American people appear as pirates pure and simple, as da
y by day the real facts of the situation are coming to the
light.
What was only vaguely apprehended is now clear with
a definiteness that is startling indeed. Here was a
people towards whom we felt no ill-will, against whom we had not even a slanderous rumor to bring; a people for
whose tenacious struggle against their Spanish oppressors we have for years past spoken (so far as we spoke of them
at all) with nothing but admiration and sympathy. Here wa
s a leader who, as the Spanish lies about him, on which
we were fed so long, drop off, and as the truth gets
more and more known, appears as an exceptionally fine
specimen of the patriot and national hero; not only daring, but honest; not only a fighter, but a governor and
organizer of extraordinary power. Here were the precious beginnings of an indigenous national life, with which, if
we had any responsibilities to these islands at all, it was our first duty to have squared ourselves. Aguinaldo's
movement was, and evidently deserved to be, an ideal p
opular movement, which as far as it had had time to exist
was showing itself "fit" to survive and
likely to become a health
y piece of national self-development. It was all we
had to build on, at any rate, so far -- if we had any de
sire not to succeed to the Span
iards' inheritance of native
execration.
And what did our Administration do? So far as the facts have leaked out, it issued instructions to the
commanders on the ground simply to freeze Aguinaldo out, as a dangerous rival with whom all compromising
entanglement was sedulously to be avoided by the great
Yankee business concern. We were not to "recognize" him,
we were to deny him all account of our intentions; and in ge
neral to refuse any account of our intentions to anybody,
except to declare in abstract terms their "benevolence," until
the inhabitants, without a pledge of any sort from US,
should turn over their country into our hands. Our Pres
ident's bouffe-proclamation was the only thing vouchsafed:
"We are here for your own good; therefore unconditionally surrender to our tender mercies, or we'll blow you into
kingdom come."
It is horrible, simply horrible. Surely there cannot be
many born and bred American
s who, when they look at
the bare fact of what we are doing, the fact taken all by
itself, do not feel this, and do not blush with burning shame
at the unspeakable meanness and ignominy of the trick?
Why, then, do we go on? First, the war fever; and then the pride which always refuses to back down when
under fire. But these are passions that interfere with the r
easonable settlement of any affair; and in this affair we
have to deal with a factor altogether peculiar with our be
lief, namely, in a national destiny which must be "big" at
any cost, and which for some inscrutable reason it has become infamous for us to disbelieve in or refuse. We are to
be missionaries of civilization, and to bear the white man'
s burden, painful as it often is. We must sow our ideals,
plant our order, impose our God. The individual lives are nothing. Our duty and our destiny call, and civilization
must go on.
Could there be a more damning indictment of that whole bloated idol termed "modern civilization" than this
amounts to? Civilization is, then, the big,
hollow, resounding, corrupting, sophis
ticating, confusing
torrent of mere
brutal momentum and irrationality that brings forth fruits li
ke this! It is safe to say that one Christian missionary,
whether primitive, Protestant or Catholic, of the original missionary type, one Buddhist or Mohammedan of a
genuine saintly sort, one ethical reformer or philanthropist,
or one disciple of Tolstoi would do more real good in
these islands than our whole army and navy can possibly ef
fect with our whole civiliza
tion at their back. He could
build up realities, in however small a degree; we can only
destroy the inner realities; and indeed destroy in a year
more of them than a generation can make good.
It is by their moral fruits exclusively that these benigh
ted brown people, "half-devil an
d half-child" as they are,
are condemned to judge a civilization.
Ours is already execrated by th
em forever for its hideous fruits.
Shall it not in so far forth be execrated by ourselves
? Shall the unsophisticated verdict upon its hideousness
which the plain moral sense pronounces avail nothing to stem
the torrent of mere empty "bigness" in our destiny,
before which it is said we must all knock under, swallo
wing our higher sentiments with a gulp? The issue is
perfectly plain at last. We are cold-bloodedly, wantonly and abominably destroying the soul of a people who never
did us an atom of harm in their lives. It is bald, brutal piracy, impossible to dish up any longer in the cold pot-grease
of President McKinley's cant at the r
ecent Boston banquet -- surely as sham
efully evasive a speech, considering the
right of the public to know definite facts, as can ofte
n have fallen even from a professional politician's lips. The
worst of our imperialists is that they do not themselves know where sincerity ends and insincerity begins. Their state
of consciousness is so new, so mixed of primitively human passions and, in political circles, of calculations that are
anything but primitively human; so at variance, moreover, with their former mental habits -- and so empty of
definite data and contents; that they face various ways at
once, and their portraits should be taken with a squint. One
reads the President's speech with a st
range feeling -- as if the very words were squinting on the page.
The impotence of the private individual, with imperialism under full headway as it is, is deplorable indeed.
But every American has a voice or a pen, and may use it. So, impelled by my own sense of duty, I write these
present words. One by one we shall creep from cover, an
d the opposition will organize itself. If the Filipinos hold
out long enough, there is a good chance (the canting game
being already pretty well
played out, and the piracy
having to show itself henceforward naked) of the older American beliefs and sentiments coming to their rights
again, and of the Administration being terrified into
a conciliatory policy towards the native government.
The programme for the opposition should, it seems to me, be radical. The infamy and iniquity of a war of
conquest must stop. A "protectorate," of course, if they
will have it, though after this they would probably rather
welcome any European Power; and as regards the inner stat
e of the island, freedom, "fit" or "unfit;" that is, home
rule without humbugging phrases, and what
ever anarchy may go with it until the
Filipinos learn from each other, not
from us, how to govern themselves. Mr. Adams's progra
mme -- which anyone may have by writing to Mr. Erving
Winslow, Anti-Imperialist League, Washington, D.C. -- seems to contain the only hopeful key to the situation. Until
the opposition newspapers seriously begin, and the mass mee
tings are held, let every American who still wishes his
country to possess its ancient soul -- soul a thousand tim
es more dear than ever, now that it seems in danger of
perdition -- do what little he can in the way of ope
n speech and writing, and above all let him give his
representatives and senators in Wash
ington a positive piece of his mind.